RSS

सेना विवादले अविश्वासको वातावरणलाई बढाउछ

30 Apr
संयुक्त राष्ट्र संघका महासचिवको प्रतिवेदनको अंशः
१. संविधान मस्यौदा गर्ने तथा दुई सेनाको भविष्यका सम्बन्धमा भएका छलफलजस्ता शान्ति प्रकियासग सम्बन्धित मुख्य अवयवमा हालैका दिनहरूमा भएको प्रगतिले मलाई केही आशावादी हुने आधार प्रदान गरेको छ । योग्य नठहरिएका माओवादी सेनाका जवानहरूको बिदाइ सम्बन्धी योजना बनाउने काम मार्चको अन्तिम साता (मध्य चैत) तिरबाट द्रुतगतिमा अगाडि बढिरहेको छ र राम्ररी सोंचविचार गरेर बनाइएको योजनाको कार्यान्वयनले दलहरूद्वारा शान्ति प्रकियामा र संयुक्त राष्ट्रसंघ समक्ष गरेका प्रतिबद्धताहरू ढिलै भएपनि पूरा हुनेछ । साप्ताहिक रूपमा तय गरिएको विशेष समितिको बैठक, त्यसको प्राविधिक समितिको गठन र ती दुबैमा प्रमुख प्रतिपक्ष नेपाली काङ्ग्रेसको प्रतिनिधित्व, माओवादी सेनाको समायोजन र पुनस्र्थापनाजस्ता जटिल विषयहरूलाई सम्बोधन गर्ने कुरा प्रतिको उत्साहप्रद दृढता र दलहरू मिलेर रचनात्मक ढङ्गबाट अगाडि बढ्ने क्षमताको सङ्केत गर्छ । म ती सबै कदमहरूको सराहाना गर्छु र सम्बन्धित सबैलाई अरू कुनै ढिलाइ बिना यो गतिशीलतालाई निरन्तरता दिन आग्रह गर्छु ।
२. समायोजन र पुनस्र्थापनाको काम जुलाई १५ (२०६६ असार ३१) भित्र नै सम्पन्न गर्ने प्रतिज्ञा सरकारले गरेको छ । हालैका साताहरूमा सुरु भएका गम्भीर रूपमा गरिएका कामहरूबाट म उत्साहित छु र थप समय खेर नफाली ठोस प्रगति हासिल गर्ने कुरामा म आशावादी छु । तर यसका लागि आवश्यक कामकारबाहीको जटिलतालाई ध्यान दिने हो भने तीन महिनाभीत्र नै सम्पूर्ण कामकारबाही सम्पन्न गर्ने अपेक्षा गर्नु यथार्थपरक देखिदैान
३. विशेष समिति र प्राविधिक समितिमा अन्मिनको सहायताका लागि प्रधानमन्त्रीले आग्रह गर्नु भएको छ र शान्ति प्ररकयामा सहयोग पुर्‍याउने अन्मिनको भुमिकाका सन्दर्भमा ती समितिका प्रयासहरू महत्वपूर्ण हुनेछ । यसैगरी राजनीतिक मामिला सम्बन्धी विभागको मध्यस्थ सहायता एकाई मार्फत गत डिसेम्वर २००८ मा अन्मिनको भ्रमण गरेको सल्लाहकार टोलीले निकालेको निष्कर्षका आधारमा आगामी साताहरूमा आवश्यक बन्दोबस्ती र प्राविधिक सहायता उपलब्ध गराउने उद्देश्यले अन्मिनले शान्ति तथा पुनर्निर्माण मन्त्रालय र प्राविधिक समितिसाग निकटमा रहि काम गरिरहेको छ । अन्मिनले प्राविधिक समितिको शिविर भ्रमण कार्यर्कमलाई सहज तुल्याउन सहायता गरेको छ ।
४. अन्मिनको आफ्नो अघिल्लो कार्यादेश गत जनवरीमा समाप्त हुादाको समयमा नै अन्मिनले आफ्नो कर्मचारीको सङ्ख्या न्युनतम स्तरमा कायम हुने गरी कटौती गरिसकेको छ । माओवादी सेनाका जवानहरूको समायोजन र पुनस्र्थापनाको काम सम्पन्न नभएसम्म अन्मिनका हतियार अनुगमनकर्ताहरूले अहिले निर्वाह गरिरहेको भूमिकाको निरन्तरताका लागि उनीहरूको आवश्यक परिरहने कुरातर्फ नेपाली पक्षहरूले बारम्बार राष्ट्रसंघलाई सङ्केत दिइरहेका छन् । शान्ति सुदृढिकरण र आफ्ना जनताको जिवनस्तर सुधार्ने नेपालको प्रयासप्रति अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय नेपाललाई सहायता दिन प्रतिबद्ध छ ।
५. सेनाका पदाधिकारीहरूका सम्बन्धमा नेपाली सेना र एकिकृत नेकपा माओवादी नेतृत्वको सरकारले गरेका विवादास्पद निर्णयहरू र वरिष्ठ नेताहरू बीचको बारम्बारको कटाक्षका कारण आपसी सम्बन्धमा आएको धमिलोपनजस्ता निरन्तर राजनीतिक चुनौतीले अविश्वासको वातावरणलाई बढाउाछ र त्यसका कारण माओवादी सेनाको समायोजन र पुनस्र्थापनाका कार्यविधिका सम्बन्धमा पक्षहरूबीच सहमतिमा पुग्न बाधा पुग्न सक्छ । शान्ति प्रकर्यालाई अघि बढाउन आवश्यक सहकार्यको भावनालाई अझ सुदृढ तुल्याउनु पर्छ । सरकार र अन्य दल एवम् समूहहरू बीच सम्पन्न धेरै सम्झौताहरू कार्यान्वयन हुन अझै बांकी छ । आगामी संविधानमा आत्मपहिचानका लागि संघर्षरत थुप्रै समूहहरूको मागलाई सम्बोधन गर्ने चुनौती र संघीयताका सम्बन्धमा आगामी दिनमा हुने बहसका लागि समग्र राजनीतिक वृतका वरिष्ठ नेताहरू बीच सकारात्मक र निरन्तर सवि|mय सहभागीताको आवश्यकता पर्छ । नेपालको शान्ति प्रवि|mयामा जनविश्वास, साझा राष्ट्रिय एकताको भावना र साझा उद्देश्य सिर्जना गर्नका लागि सबै दलका नेताहरूले सकिर्यताका साथ अगाडि बड्नु नै अहिलेको आवश्यकता भएको कुरामा म पुनःजोड दिन चाहन्छु ।
६. गत १० अप्रिल चैत २८) मा सम्पन्न उपनिर्वाचन मूलतः शान्तिपूर्ण र व्यवस्थित ढङ्गबाट नै सम्पन्न भएको थियो । तथापि शान्ति तथा अमनचयनमा गम्भीर खतरा भने अझै छदैछ । कमै नेताहरूले मात्र आफ्ना दल वा समूहका समर्थकहरूले गरेका मानवअधिकार उल्लङ्घन र तोडफोडको विरोध गरेका थिए तथापि द्वन्द्वका क्रममा वा द्वन्द्व पछि पनि भएका गम्भीर प्रकृतिका मानवअधिकार उल्लङ्घन र दुव्र्यवहारका विरुद्ध उत्तरदायित्वको अभाव परम्परा नै बनिसकेको छ । धेरैजसो हिंसाका घटनाहरूमा स्वघोषित रूपमा कानुन कार्यान्वयनकर्ताको भुमिका निर्वाह गर्ने राजनीतिक दलहरूसाग आवद्ध युवा जमातहरू नै आरोपण गरेको पाइन्छ । यस सन्दर्भमा एकिकृत नेकपा माओवादी र एमाले बीच “आपसी प्रतिशोधलाई हतोत्साहि पार्ने” उद्देश्यले सम्पन्न सम्झौतालाई पनि उल्लेखनीय छ ।
७. मैले १८ अक्टोवर २००७ -२०६४ कार्तिक १) मा परिषद् समक्ष प्रस्तुत गरेको (एस/२००७/६१२) प्रतिवेदनमा “हजारौं लडाकुहरू, तीमध्ये पनि अधिकांश युवाहरूलाई भविष्यको कुनै निश्चितताबिना शिविरको अनुपयुक्त वातावरणमा लामो समयसम्म राख्नु दीर्घकालीन समाधान होइन” भन्ने कुरा उल्लेख गरेको थिएा । भविष्यको स्थायित्वका लागि माओवादी सेनाका लडाकुहरूको योजनावद्ध पुनस्र्थापनाका साथै समाजमा वा सुरक्षा बलमा समायोजन आवश्यक छ । शान्ति सम्झौता र अन्तरिम संविधानले सेनाको लोकतान्त्रीकरणलाई समानान्तर प्रक्रियाका रूपमा परिकल्पना गरेको छ । राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद् (रासप) हालै पुनःसक्रिय तुल्याइनु उत्साहजनक कुरा हो, यसले भविष्यको सुरक्षा नीति र सुरक्षा क्षेत्रको सङ्ख्या र आकार निर्धारण गर्ने कुरामा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नेछ । रासपमा हुने विचारविमर्सले समायोजन प्रवि|mयाको मार्गनिर्देशनमा पनि प्रभाव पार्न सक्नुपर्छ ।
८. शान्ति प्रकिर्यामा मानवअधिकारको महत्त्व र विशेष गरी दण्डहिनताको निरन्तरताका सन्दर्भमा व्याप्त चिन्तालाई ध्यान दिादै नेपालस्थित राष्ट्रसंघीय मानवअधिकारसम्बन्धी उच्चायुक्तको कार्यालयले राष्ट्रिय संस्थाहरूको मानवअधिकारको संरक्षण र प्रवर्द्धनमा क्षमता अभिवृद्धिमा मात्र नभएर शान्ति प्रकिर्यामा सबै सरोकारवालाहरूको विश्वास जगाइ राख्नमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने कुरामा म विश्वस्त छु ।
९. म, सुरक्षा परिषद् र अन्य सदस्य राष्ट्रहरूले नेपाललाई गरेको निरन्तर सहयोगको सराहाना व्यक्त गर्न चाहन्छु । यसैगरी म मेरा प्रतिनिधि क्यारेन लनग्रेन, उहांका कर्मचारीहरू तथा राष्ट्रसंघीय प्रणाली भीत्र र बाहिरका साझेदार संस्थाहरूलाई उहांहरूको समर्पित प्रयासका लागि धन्यवाद दिन चाहन्छु । साभारः अनमिन   
 
टिप्पणी छोड्नुहोस्

Posted by on अप्रील 30, 2009 in HOME

 

जवाफ लेख्नुहोस्

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

 
%d bloggers like this: